چارلز هاسکینسون، بنیان‌گذار کاردانو، از توسعه یک زبان برنامه‌نویسی تازه برای این شبکه خبر داده است؛ زبانی که قرار است از تراکنش‌های مبتنی بر نیت کاربر و داده‌های همراه با اثبات رمزنگاری پشتیبانی کند. این خبر در حالی منتشر می‌شود که کاردانو برای اجرای ارتقای مقیاس‌پذیری لایوس آماده می‌شود، اما ارزش دارایی‌های قفل‌شده در برنامه‌های مالی غیرمتمرکز آن همچنان در مقایسه با شبکه‌های رقیب پایین است.
زبان جدید کاردانو چه هدفی دارد؟
هاسکینسون گفته است این پروژه را با همکاری لوکاس روزا، مهندس نرم‌افزار شرکت Input Output Global، پیش می‌برد. زبان پیشنهادی برای پشتیبانی از تراکنش‌های مبتنی بر نیت طراحی می‌شود؛ مدلی که در آن کاربر نتیجه موردنظر خود را مشخص می‌کند و نرم‌افزار، اجرای تراکنش را طبق شرایط از پیش تعیین‌شده انجام می‌دهد. چنین رویکردی می‌تواند برای مبادله هم‌زمان چند دارایی، اجرای خودکار سفارش‌ها و فرایندهای پیچیده تسویه کاربرد داشته باشد.
قابلیت دیگر این زبان، پشتیبانی از داده‌های همراه با اثبات است. در این روش، اطلاعات با شواهد رمزنگاری همراه می‌شود تا اعتبار آن قابل بررسی باشد. استفاده از اثبات‌های رمزنگاری Groth16 و فناوری‌های دانش صفر می‌تواند به برنامه‌ها اجازه دهد برخی تراکنش‌ها یا محاسبات را بدون افشای همه اطلاعات زیربنایی تأیید کنند.
به گفته گزارش CryptoSlate، این ابزار هنوز معماری، مشخصات فنی و عملکرد نهایی منتشرشده‌ای ندارد و برای آن نیز تاریخ عرضه اعلام نشده است. بنابراین، جذابیت تجاری آن در نهایت به این بستگی خواهد داشت که آیا می‌تواند ساخت برنامه‌های مالی پیچیده را برای توسعه‌دهندگان ساده‌تر کند یا نه.
سابقه روزا در پروژه Aiken نیز به این ابتکار اهمیت می‌دهد. Aiken زبانی برای آسان‌تر کردن توسعه قراردادهای هوشمند در کاردانو است و با ارائه نحو آشناتر، ابزارهای آزمایش و کامپایلر، تلاش کرده موانع ورود توسعه‌دهندگان به محیط Plutus و برنامه‌نویسی مبتنی بر Haskell را کاهش دهد. پروژه جدید می‌تواند همین مسیر را به حوزه اجرای مبتنی بر نیت و تأیید رمزنگاری‌شده گسترش دهد.
فاصله فعالیت مالی کاردانو با رقبای بزرگ
با وجود پیشرفت‌های فنی، داده‌های فعالیت اقتصادی کاردانو تصویر محدودتری نشان می‌دهد. طبق داده‌های DefiLlama، صرافی‌های غیرمتمرکز این شبکه در ۲۴ ساعت منتهی به ۱۹ اکتبر حدود ۹۲۷ هزار دلار تراکنش پردازش کردند. حجم معاملات هفتگی نیز به ۸.۳۵ میلیون دلار رسید که نسبت به هفت روز قبل ۲۵ درصد کاهش داشت.
در همین بازه، کاردانو ۱۲ هزار و ۷۱۶ آدرس فعال و ۲۸ هزار و ۱۴۶ تراکنش ثبت کرد. کارمزدهای ایجادشده در شبکه حدود ۲ هزار و ۱۹۶ دلار بود و عرضه استیبل‌کوین‌ها در آن به حدود ۷۰ میلیون دلار رسید. استیبل‌کوین‌ها دارایی‌هایی هستند که معمولاً برای حفظ ارزش نزدیک به یک ارز مرجع مانند دلار طراحی می‌شوند و در بازارهای غیرمتمرکز نقش مهمی در معامله، وام‌دهی و تأمین نقدینگی دارند.
این ارقام با وضعیت سولانا فاصله زیادی دارد. سولانا در همان بازه حدود ۵.۹ میلیارد دلار سپرده در برنامه‌های مالی غیرمتمرکز داشت و صرافی‌های غیرمتمرکز آن ۱.۴۵ میلیارد دلار تراکنش پردازش کردند. عرضه استیبل‌کوین این شبکه نیز بیش از ۱۵.۵ میلیارد دلار بود. ارزش بازار سولانا حدود ۶۲ میلیارد دلار اعلام شده؛ رقمی تقریباً هفت برابر ارزش بازار ۸.۳ میلیارد دلاری کاردانو. با این حال، سپرده‌های مالی غیرمتمرکز سولانا بیش از ۹۰ برابر کاردانو است.
این اختلاف فقط به ظرفیت فنی مربوط نمی‌شود. صرافی‌های غیرمتمرکز برای انجام معاملات بزرگ‌تر به نقدینگی کافی نیاز دارند تا تغییر شدید قیمت هنگام معامله کمتر شود. پلتفرم‌های وام‌دهی نیز برای ایجاد درآمد به سپرده و تقاضای وام نیاز دارند. وقتی فعالیت و سرمایه محدود باشد، حفظ برنامه‌های کاربردی برای توسعه‌دهندگان دشوارتر می‌شود و انگیزه ورود سرمایه جدید کاهش می‌یابد.
لایوس و آزمون تبدیل فناوری به استفاده واقعی
هاسکینسون هم‌زمان با معرفی زبان جدید، ارتقای Ouroboros Leios را بخشی نهایی از چشم‌انداز اولیه خود برای کاردانو توصیف کرده است. این چشم‌انداز شامل اجماع غیرمتمرکز و حاکمیت، مدل حسابداری خروجی تراکنش خرج‌نشده توسعه‌یافته، قراردادهای هوشمند Plutus، راستی‌آزمایی رسمی و چند پیاده‌سازی مستقل از گره‌های شبکه است.
نقشه راه لایوس، در صورت اجرای مرحله‌ای، افزایش ظرفیت پردازش شبکه بین ۱۰ تا ۶۵ برابر را هدف‌گذاری می‌کند. چنین ارتقایی می‌تواند محدودیت فنی شبکه برای اجرای برنامه‌های پرتقاضا را کاهش دهد. با این حال، لایوس هنوز در انتظار استقرار است و تاریخ مشخصی برای عرضه زبان جدید اعلام نشده است.
به همین دلیل، مسئله اصلی برای کاردانو فقط افزایش تعداد تراکنش‌هایی نیست که شبکه می‌تواند پردازش کند. داده‌های فعلی نشان می‌دهد تقاضای واقعی، نقدینگی و حضور کاربران نیز باید هم‌زمان رشد کند. ابزارهای بهتر می‌توانند هزینه ساخت برنامه را پایین بیاورند، اما توسعه‌دهندگان برای دوام تجاری به کاربر، سرمایه و تراکنش نیاز دارند.
تصویر فعلی بازار ADA طبق داده‌های Moneyiar
طبق داده‌های بازار Moneyiar در ساعت ۲۲:۲۹ روز ۱۹ اکتبر ۲۰۲۶ به وقت +۰۳:۳۰، قیمت ADA، توکن بومی کاردانو، ۰.۲۱۸۶۵۷۴۶۳۹ دلار بود. این دارایی در ۲۴ ساعت گذشته ۰.۲۴ درصد افزایش داشت، اما بازده هفت‌روزه آن منفی ۸.۰۹ درصد ثبت شد. این ارقام، وضعیت قیمت بازار را در زمان اعلام‌شده نشان می‌دهد و جدا از داده‌های فعالیت درون‌زنجیره‌ای کاردانو است.
