
یوروپل هشدار داده است که صنعت رمزارز و سیاستگذاران باید از هماکنون برای تهدید رایانش کوانتومی آماده شوند؛ تهدیدی که در صورت دستیابی به رایانههای بهاندازه کافی قدرتمند میتواند برخی سازوکارهای رمزنگاری مورد استفاده در کیفپولها را هدف قرار دهد. با این حال، این نهاد اروپایی میگوید بلاکچینها بهطور کلی بهدلیل مقاومت بالای توابع هش، با فروپاشی مستقیم مواجه نخواهند شد.
کلیدهای کیفپول، کانون اصلی خطر
مرکز جرایم سایبری اروپا در یوروپل در گزارشی با عنوان «رایانش کوانتومی و رمزارزها» اعلام کرده است که کیفپولها، بیش از خود شبکههای بلاکچینی، در معرض تهدید کوانتومی قرار دارند. کیفپول رمزارزی معمولاً از یک جفت کلید تشکیل میشود: کلید خصوصی که برای تأیید و مجاز کردن تراکنش به کار میرود و کلید عمومی که شبکه از آن برای بررسی اعتبار تراکنش استفاده میکند.
بر اساس این گزارش، یک رایانه کوانتومی بهاندازه کافی قدرتمند میتواند از روی کلید عمومیِ در معرض دید، کلید خصوصی مربوط به آن را محاسبه کند. در چنین شرایطی، مهاجم قادر خواهد بود بدون اجازه مالک، داراییهای موجود در آن کیفپول را جابهجا کند. یوروپل از این سناریوی احتمالی که گاهی «روز کوانتومی» یا Q-Day نامیده میشود، بهعنوان یکی از تهدیدهای مهم آینده یاد کرده است.
با وجود این، یوروپل نتیجه نگرفته که رمزارزها بهدلیل رایانش کوانتومی از بین میروند. این نهاد میگوید توابع هش ۲۵۶بیتی که برای اتصال بلوکها و پشتیبانی از استخراج استفاده میشوند، با فناوری قابل پیشبینی همچنان در برابر شکستن مستقیم، مقاوم باقی میمانند؛ زیرا تعداد عملیات لازم برای شکستن آنها از نظر عملی بسیار عظیم است.
راهکار پیشنهادی یوروپل، دفاع پیشدستانه است: صنعت باید بهصورت مرحلهای به رمزنگاری مقاوم در برابر کوانتوم مهاجرت کند و همزمان امنیت کیفپولها و مدیریت کلیدها را بهبود دهد. according to Decrypt، گزارشی که یوروپل روز چهارشنبه منتشر کرد، بر آمادهسازی زودهنگام سازمانها، سیاستگذاران و شرکتهای رمزارزی تأکید دارد.
هزینه و پیچیدگی مهاجرت در بیتکوین
یکی از دشواریهای اصلی این است که کیفپولهایی که کلید عمومی آنها پیشتر روی بلاکچین قابل مشاهده شده، پس از وقوع افشا عملاً قابل ایمنسازی گذشتهنگر نیستند. در مورد این کیفپولها، راهکار مطرحشده انتقال پیشگیرانه داراییها به کیفپولهای جدید، پیش از امکان اجرای حمله است.
برآورد شرکت تحلیلی Glassnode در ماه مه نشان میداد که کلید عمومی ۶.۰۴ میلیون بیتکوین، معادل ۳۰.۲ درصد از عرضه منتشرشده این رمزارز، پیشتر در معرض دید قرار گرفته است. این رقم، ابعاد احتمالی عملیات مهاجرت را نشان میدهد؛ هرچند گزارش یوروپل آن را بهعنوان برآوردی از داراییهای آسیبپذیر از منظر افشای کلید عمومی مطرح میکند، نه بهعنوان وقوع یک حمله.
ارتقای زیرساخت بیتکوین نیز بدون هزینه نیست. امضاهای پساکوانتومی استانداردشده توسط مؤسسه ملی استانداردها و فناوری آمریکا، یا NIST، بین ۱۰ تا ۱۲۰ برابر بزرگتر از امضاهای ECDSA هستند که بیتکوین اکنون استفاده میکند. بزرگتر شدن این دادهها میتواند فضای بلوکها را تحت فشار قرار دهد، کارمزدها را افزایش دهد و تأیید تراکنشها را کندتر کند.
یوروپل به پژوهشی در سال ۲۰۲۴ اشاره کرده است که بر اساس آن، انتقال همه خروجیهای خرجنشده تراکنش بیتکوین دستکم به ۷۶ روز توقف تجمعی شبکه نیاز دارد. اگر این عملیات فقط ۲۵ درصد از ظرفیت هر بلوک را به خود اختصاص دهد، مدت زمان مورد نیاز میتواند به حدود ۳۰۰ روز برسد.
تهدیدهای آینده و واکنش صنعت
این گزارش به نقشه راه IBM اشاره میکند که هدف آن دستیابی به رایانه کوانتومی مقاوم در برابر خطا تا سال ۲۰۲۹ است. همچنین در یک نظرسنجی سال ۲۰۲۵، ۳۲ متخصص احتمال شکستن رمزنگاری RSA-2048 در مدت ۲۴ ساعت، طی دهه آینده، را بین ۲۸ تا ۴۹ درصد ارزیابی کردهاند. مایکروسافت نیز انتظار دارد رایانش کوانتومی مقیاسپذیر تا سال ۲۰۲۹ شکل بگیرد. پژوهشهای گوگل و یک رقابت با کمک هوش مصنوعی نیز برآورد منابع لازم برای حمله به رمزنگاری منحنی بیضوی مورد استفاده بیتکوین را کاهش دادهاند.
اقدامهای اولیه در صنعت نیز آغاز شده است. شورای مشورتی کوانتومی کوینبیس در ماه ژوئن از توسعهدهندگان خواست کار روی مهاجرت پساکوانتومی را شروع کنند. ریپل و بنیاد توسعه استلار نیز نقشههای مهاجرت منتشر کردهاند. در ماه ژوئیه، ۹ شرکت از جمله بلکراک، کوینبیس و Strategy متعهد شدند طی سه سال مجموعاً ۱۵ میلیون دلار برای پژوهش امنیتی بیتکوین، از جمله دفاع در برابر تهدید کوانتومی، اختصاص دهند.
رمزگشایی در آینده و تصویر بازار
گزارش دوم یوروپل که با همکاری دانشگاه کارلوس سوم مادرید تهیه شده، به رویکرد «اکنون جمعآوری کن، بعداً رمزگشایی کن» میپردازد. در این روش، مهاجم دادههای رمزگذاریشده امروز را ذخیره میکند تا در آینده، با در اختیار داشتن فناوری لازم، آنها را رمزگشایی کند. پروتکلهایی مانند TLS، SSH و OpenPGP در شرایطی به این تهدید حساس هستند، اما سطح خطر به پیکربندی و نحوه مدیریت کلید بستگی دارد.
یوروپل میگوید تاکنون شواهد روشنی از اجرای گسترده و نظاممند این روش وجود ندارد و منابع مورد نیاز باعث میشود ارتباطات دولتی و دادههای محرمانه کسبوکارها محتملترین اهداف باشند. با این حال، برای پرداختهای رمزارزی، حمله همزمان با تراکنش میتواند خطر فوریتری داشته باشد: مهاجم در فاصله کوتاه میان آشکار شدن کلید عمومی تراکنش و تأیید آن، کلید خصوصی را استخراج و تراکنش را منحرف کند.
نهادهای ناظر مالی اتحادیه اروپا نیز در ماه سپتامبر درباره همین روش هشدار دادهاند. گروه همکاری NIS اتحادیه اروپا توصیه کرده است کشورهای عضو تا پایان سال ۲۰۲۶ راهبرد مهاجرت پساکوانتومی تدوین کنند. یوروپل همچنین تشکیل کارگروهی زیر نظر کمیسیون اروپا، با حضور یوروپل، آژانس امنیت سایبری اتحادیه اروپا و نهاد مبارزه با پولشویی این اتحادیه را پیشنهاد کرده است. NIST نیز پیشنهاد کرده پیکربندیهای رایج کلید عمومی تا سال ۲۰۳۰ کنار گذاشته شوند و رمزنگاری کلاسیک کلید عمومی تا سال ۲۰۳۵ بهتدریج حذف شود.
در بازار رمزارز، دادههای Moneyiar در ساعت ۰۹:۲۴ روز ۸ اکتبر ۲۰۲۶ نشان میدهد قیمت کاردانو ۰.۲۵۱۷۳۸۱۴۵۶ دلار بوده؛ این رمزارز در ۲۴ ساعت ۱.۳۳ درصد کاهش و در هفت روز ۲.۰۵ درصد افزایش داشته است. قیمت POL نیز ۰.۱۰۱۳۴۵۵۴۸۸ دلار ثبت شده و تغییرات آن در بازههای ۲۴ساعته و هفتروزه بهترتیب منفی ۱.۰۵ و منفی ۹.۳۲ درصد بوده است. قیمت Quant به ۲۴۱.۱۵۶۹۶۱۵۰۹۶ دلار رسید و در ۲۴ ساعت ۴.۳۹ درصد و در هفت روز ۱۷.۷۵ درصد افت کرد.