
وزارت امنیت داخلی آمریکا به دستگاههای غیرنظامی دولت فدرال دستور داده است دیپسیک و خدمات شخص ثالثی را که بر پایه این مدل ساخته شدهاند از سامانههای فناوری اطلاعات خود حذف کنند و خریدهای جدید این ابزارها را متوقف سازند. به گفته مقامهای آمریکایی، نگرانی اصلی انتقال دادههای حساس به جمهوری خلق چین و امکان تولید اطلاعات قابل استفاده درباره شهروندان و نهادهای دولتی آمریکاست.
دستور جدید واشنگتن چه میگوید؟
وزارت امنیت داخلی آمریکا روز دوشنبه در اطلاعیهای از دستگاههای غیرنظامی خواست استفاده از محصولات دیپسیک را کنار بگذارند. این دستور تنها اپلیکیشن یا خدمات مستقیم شرکت چینی را هدف نمیگیرد و سرویسهای بیرونی ساختهشده بر پایه مدل دیپسیک را نیز دربرمیگیرد. همچنین دستگاهها اجازه ندارند خریدهای تازهای از این محصولات یا خدمات انجام دهند.
در متن اطلاعیه آمده است که مدلهای دیپسیک میتوانند «چندین مسیر تهدید» ایجاد کنند. از نگاه این وزارتخانه، استفاده کارکنان دولت یا پیمانکاران از این ابزارها ممکن است به انتقال دادههای حساس به جمهوری خلق چین منجر شود و اطلاعات قابل استفادهای درباره افراد آمریکایی یا سازمانهای دولتی تولید کند.
این تصمیم پس از آن اتخاذ شده که وزارت امنیت داخلی در یادداشتی در ماه ژوئیه از دستگاهها خواسته بود رفتوآمد دادهها به وبسایتهای دولتی و از آنها را برای شناسایی خطرهای مرتبط با دیپسیک زیر نظر بگیرند. گزارش اصلی این رویداد را نخستینبار Decrypt منتشر کرده است.
دامنه فنی دیپسیک و سابقه محدودیتها
دیپسیک یک مدل متنباز هوش مصنوعی است؛ به این معنا که میتواند بهصورت محلی یا روی زیرساخت هر ارائهدهندهای اجرا شود و الزاماً به سرورهای چین وابسته نیست. برای نمونه، پرپلکسیتی نسخهای از آن را روی سرورهای خود در آمریکا اجرا میکند. با این حال، توسعهدهندگان دیپسیک نسخهای از این سرویس را نیز روی سرورهای مستقر در چین میزبانی میکنند؛ نسخهای که کاربران خدمات DeepSeek.com از آن استفاده میکنند.
پیش از این تصمیم، وزارت بازرگانی و نیروی دریایی آمریکا استفاده از دیپسیک را روی دستگاههای دولتی ممنوع کرده بودند. ایالتهای نیویورک، تنسی و ویرجینیا نیز اقدامات مشابهی انجام دادهاند. سفارت چین در واشنگتن تا زمان انتشار گزارش، درباره تصمیم تازه اظهارنظری نکرده بود.
این پرونده بخشی از روند گستردهتر محدود کردن فناوریهای چینی در آمریکاست. کمیسیون ارتباطات فدرال آمریکا قرار است ۲۹ اکتبر درباره ممنوعیت آزمایش تجهیزات الکترونیکی برای استفاده در آمریکا توسط همه آزمایشگاههای چینی رأیگیری کند.
چرا دیپسیک برای بازار فناوری مهم شد؟
یک استارتاپ مستقر در هانگژو، در ۲۷ ژانویه ۲۰۲۵ بهطور ناگهانی به یکی از شناختهشدهترین نامها در هوش مصنوعی تبدیل شد. مدل متنباز این شرکت که بنا بر گزارشها با هزینهای کمتر از ۵ میلیون دلار ساخته شده بود، از نظر توانایی با مدلهای مطرح آمریکایی قابل مقایسه دانسته شد، در حالی که هزینه آن بسیار پایینتر بود و با زیرساخت مناسب میتوانست بهصورت رایگان اجرا شود.
واکنش بازار سهام به این خبر شدید بود. سهام انویدیا در آن روز ۱۶ درصد افت کرد و حدود ۶۰۰ میلیارد دلار از ارزش بازار این شرکت از بین رفت. زیان برآوردشده کل صنعت فناوری آمریکا نیز به حدود یک تریلیون دلار رسید. اهمیت این رویداد برای بازار در این بود که موفقیت یک مدل کمهزینه، پرسشهایی درباره میزان هزینه لازم برای توسعه هوش مصنوعی پیشرفته و تقاضای آینده برای تراشههای پرقدرت ایجاد کرد.
نگرانیهای مربوط به حریم خصوصی نیز پیشتر مطرح شده بود. چند روز پس از مطرح شدن دیپسیک، نهاد حفاظت از دادههای ایتالیا از این شرکت خواست چتبات خود را مسدود کند و پاسخهای آن به پرسشهای مربوط به حریم خصوصی را «کاملاً ناکافی» خواند. در آوریل ۲۰۲۵ نیز یک کمیته منتخب مجلس نمایندگان آمریکا درباره حزب کمونیست چین مدعی شد دیپسیک دادههای کاربران آمریکایی را بهطور مخفیانه برای دولت چین ارسال میکند. همان کمیته همچنین گفت این شرکت ممکن است از حدود ۶۰ هزار تراشه انویدیا، از جمله ۲۰ هزار تراشه مشمول محدودیتهای صادراتی آمریکا، استفاده کرده باشد.
مدلهای جدید و تصویر بازار
با وجود فشارهای سیاسی و نظارتی، دیپسیک به عرضه محصولات خود ادامه داده است. پیشنمایش مدل V4-Pro که در آوریل منتشر شد، حدود ۹۸ درصد ارزانتر از GPT-5.5 Pro شرکت اوپنایآی قیمتگذاری شده و تحت مجوز MIT بهصورت رایگان قابل دانلود و تغییر است. این شرکت در همین هفته نسخه بهروزشده V4.1-Flash را با تمرکز بر بهرهوری و بهبود قابل توجه کیفیت عرضه کرد.
در بازار داراییهای دیجیتال، دادههای Moneyiar در ساعت ۲۲:۲۴ روز ۱۹ اکتبر ۲۰۲۶ چنین تصویری را نشان میدهد:
- اتریوم نیم سرویس (ENS) با قیمت ۵٫۵۱۶۳۸۵۱۰۳۵ دلار، در ۲۴ ساعت ۲٫۶۷ درصد افزایش و در هفت روز ۸٫۶۹ درصد کاهش داشته است.
- دیپبوک پروتکل (DEEP) با قیمت ۰٫۰۱۹۱۸۷۶۱۸۵ دلار، در ۲۴ ساعت ۰٫۵۲ درصد و در هفت روز ۸٫۶۳ درصد افت کرده است.
- کمدین (BAN) با قیمت ۰٫۰۵۳۶۰۲۱۲۶۳ دلار، در ۲۴ ساعت ۰٫۴۱ درصد و در هفت روز ۱۰٫۵۴ درصد کاهش داشته است.
- دیتا نتورک (DATA) با قیمت ۰٫۱۵۲۸۱۱۵۴۷ دلار، در ۲۴ ساعت ۶٫۷۶ درصد و در هفت روز ۲۷٫۹۲ درصد افت کرده است.
این ارقام صرفاً تصویر بازار در زمان اعلامشده را نشان میدهند و ارتباط مستقیمی میان نوسان این داراییها و تصمیم دولت آمریکا درباره دیپسیک در متن حاضر مطرح نشده است.