چارلز هاسکینسون، بنیان‌گذار کاردانو، اعلام کرده است که شخصاً روی توسعه یک زبان برنامه‌نویسی جدید برای این شبکه کار می‌کند؛ پروژه‌ای که با همکاری لوکاس روزا، مهندس شرکت Input Output Global، پیش می‌رود. این زبان هنوز نامی ندارد، کد عمومی آن منتشر نشده و زمان مشخصی برای عرضه یا در دسترس قرار گرفتن آن برای توسعه‌دهندگان اعلام نشده است.
بر اساس گزارش CoinDesk، هدف این ابزار ترکیب سه مفهوم فنی است: «قصد تراکنش»، «داده‌های حامل اثبات» و اثبات‌های Groth16. ایده اصلی این است که برنامه‌ها بتوانند ابتدا خواسته کاربر و شرایط موردنظر او را دریافت کنند و سپس با استفاده از شواهد رمزنگاری‌شده نشان دهند که قواعد لازم رعایت شده است.
زبان جدید چه مسئله‌ای را دنبال می‌کند؟
در مدل پیشنهادی، کاربر لازم نیست همه مراحل فنی اجرای یک تراکنش را تعیین کند. برای نمونه، یک معامله‌گر می‌تواند درخواست کند یک توکن با توکن دیگری مبادله شود، اما فقط در صورتی که قیمت نهایی به شرط تعیین‌شده برسد. در این حالت، برنامه می‌تواند مسیر اجرای معامله را پیدا کند و در پایان، تحقق شرط موردنظر را اثبات کند.
«قصد تراکنش» در این چارچوب به بیان نتیجه مطلوب کاربر مربوط است، نه تشریح گام‌به‌گام روش رسیدن به آن. چنین رویکردی می‌تواند به برنامه‌ها اجازه دهد درخواست‌های پیچیده‌تر را هماهنگ کنند؛ با این حال، هاسکینسون هنوز مشخصات فنی کامل زبان یا نمونه‌ای عمومی از آن ارائه نکرده است.
عنصر دوم، داده‌های حامل اثبات، به اطلاعاتی اشاره دارد که همراه با شواهد رمزنگاری‌شده منتقل می‌شوند. دریافت‌کننده می‌تواند بررسی کند که داده موردنظر از قواعد تعیین‌شده پیروی می‌کند، بدون آنکه مجبور باشد تمام محاسبات پشت آن را دوباره انجام دهد.
Groth16 نیز یک سامانه اثبات است که اثبات‌های کوچک تولید می‌کند و رایانه‌ها می‌توانند آن‌ها را با سرعت بررسی کنند. این اثبات‌ها می‌توانند نشان دهند یک شرط برقرار بوده است، بدون اینکه داده خصوصی مورد استفاده برای رسیدن به آن شرط افشا شود. ترکیب این سه قابلیت، از نگاه طراحان پروژه، می‌تواند امکان بررسی سریع‌تر شرایط پیچیده و انتقال اطلاعات تأییدشده میان سرویس‌ها را فراهم کند.
نقش هاسکینسون و وضعیت توسعه پروژه
هاسکینسون در شبکه اجتماعی ایکس گفته است که شخصاً در حال توسعه این زبان برای کاردانو است و لوکاس روزا در این کار با او همکاری می‌کند. روزا مهندس Input Output Global است و در ایجاد Aiken، یکی از زبان‌های اصلی قرارداد هوشمند کاردانو، نقش داشته است.
این پروژه در حالی مطرح شده که کاردانو از قبل ابزارهایی برای نوشتن قراردادهای هوشمند دارد. توسعه‌دهندگان این شبکه از Plutus استفاده می‌کنند؛ زبانی که بر پایه Haskell ساخته شده است. Aiken نیز یکی دیگر از گزینه‌های مورد استفاده در اکوسیستم کاردانو به شمار می‌رود.
در سوی دیگر، شبکه Midnight که توسط شرکت Input Output Global ساخته شده و بر حفظ حریم خصوصی تمرکز دارد، زبان اختصاصی Compact را برای برنامه‌هایی در اختیار دارد که با داده‌های محرمانه سروکار دارند. بنابراین زبان جدید، در صورت عرضه، در کنار مجموعه‌ای از ابزارهای موجود در اکوسیستم مرتبط با کاردانو قرار خواهد گرفت.
با وجود اعلام این پروژه، هنوز اطلاعات مهمی درباره آن منتشر نشده است. نام زبان، مشخصات فنی، کد قابل مشاهده برای عموم و تاریخ آغاز استفاده توسعه‌دهندگان از آن مشخص نیست. در نتیجه، فعلاً نمی‌توان درباره زمان ورود این ابزار به برنامه‌های کاردانو یا شکل نهایی قابلیت‌های آن اظهار نظر کرد.
تصویر فعلی بازار کاردانو
بر اساس داده‌های بازار Moneyiar در ساعت ۲۱:۵۹ روز ۱۹ اکتبر ۲۰۲۶، قیمت کاردانو با نماد ADA برابر با ۰٫۲۱۷۲۰۶۸۳۳۴ دلار بوده است. این رمزارز در ۲۴ ساعت گذشته ۰٫۸۷ درصد افزایش قیمت داشته، اما بازده آن در بازه هفت‌روزه منفی ۸٫۶۹ درصد ثبت شده است.
برای مقایسه، قیمت Gram با نماد GRAM در ساعت ۲۱:۵۸ همین روز ۱٫۳۵۶۹۱۵۸۶۴۶ دلار بوده و تغییرات ۲۴ساعته و هفت‌روزه آن به‌ترتیب ۲٫۰۵ درصد و منفی ۰٫۳۲ درصد گزارش شده است. قیمت Request با نماد REQ نیز در ساعت ۲۱:۵۹، ۰٫۰۵۲۹۷۷۵۸۲۴ دلار بوده؛ این دارایی در ۲۴ ساعت ۱٫۰۵ درصد و در هفت روز ۰٫۲ درصد رشد کرده است.
این ارقام، داده‌های بازار Moneyiar در زمان‌های اعلام‌شده هستند و صرفاً تصویری از وضعیت قیمت و تغییرات کوتاه‌مدت دارایی‌ها ارائه می‌کنند. خبر توسعه زبان جدید، به‌تنهایی زمان عرضه یا اثر احتمالی آن بر قیمت ADA را مشخص نمی‌کند.
