گزارش تازه سیتْرینی ریسرچ، شرکت پژوهشی مورد توجه سرمایه‌گذاران وال‌استریت، نشان می‌دهد دارایی‌های دنیای واقعی مانند سهام، اوراق خزانه، اعتبار و کالاها ممکن است بیش از گذشته به شبکه‌های بلاک‌چینی منتقل شوند. این گزارش که هفته گذشته در قالب مطالعه‌ای ۷۹ صفحه‌ای با عنوان «شکستن دیوار» منتشر شد، توکنیزه‌سازی را یکی از معدود کاربردهایی می‌داند که می‌تواند برای زیرساخت‌های رمزارزی نقشی روشن در نظام مالی ایجاد کند. گزارش اصلی پیش‌تر منتشر شده بود، اما استدلال آن از این جهت اهمیت دارد که بحث توکنیزه‌سازی را از محدوده علاقه‌مندان رمزارز به زبان مورد استفاده سرمایه‌گذاران بزرگ منتقل می‌کند. این موضوع بر اساس گزارش CoinDesk بررسی شده است.
چرا توکنیزه‌سازی اهمیت دارد؟
سال‌ها یکی از نقدهای اصلی به بلاک‌چین این بود که این فناوری زیرساختی پیچیده برای مسئله‌ای نامشخص ساخته است. صرافی‌های غیرمتمرکز، پروتکل‌های وام‌دهی، کیف‌پول‌ها و ابزارهای انتقال پول توسعه پیدا کردند، اما بخش بزرگی از دارایی‌هایی که سرمایه‌گذاران واقعاً می‌خواستند در اختیار داشته باشند، همچنان در سامانه‌های مالی سنتی باقی ماندند. در عمل، بسیاری از فعالیت‌ها در فضای رمزارز به مبادله یک دارایی رمزارزی با دارایی دیگر محدود می‌شد.
توکنیزه‌سازی می‌تواند پاسخ روشن‌تری به این پرسش بدهد. در این فرایند، نمایشی دیجیتال از دارایی‌هایی مانند اوراق خزانه آمریکا، سهام، اعتبار یا صندوق‌ها روی یک شبکه بلاک‌چینی ثبت می‌شود. اهمیت این تحول فقط در امکان معامله یک دارایی در ساعت‌های بیشتر نیست. استدلال سیتْرینی این است که دارایی‌های مالی، پس از قرار گرفتن روی زنجیره، می‌توانند مانند نرم‌افزار میان برنامه‌ها جابه‌جا شوند، به‌عنوان وثیقه استفاده شوند، در برابرشان وام گرفته شود یا در محصولات مالی دیگر به کار بروند؛ بدون آن‌که هر پلتفرم از ابتدا سامانه نگهداری و تسویه جداگانه‌ای بسازد.
بخش‌هایی از این زیرساخت نیز در حال تکمیل شدن است. استیبل‌کوین‌ها امکان انتقال نوعی وجه دیجیتال روی زنجیره را فراهم می‌کنند، کیف‌پول‌ها، صرافی‌ها و پروتکل‌های امور مالی غیرمتمرکز بالغ‌تر شده‌اند و پلتفرم‌هایی مانند رابین‌هود و کوین‌بیس به کاربران عادی دسترسی می‌دهند. هم‌زمان، قانون‌گذاران در آمریکا و دیگر نقاط جهان مسیر روشن‌تری برای ورود اوراق بهادار توکنیزه‌شده به بازارها ایجاد می‌کنند.
چه کسانی ممکن است درآمد کسب کنند؟
پرسش اصلی برای سرمایه‌گذاران دیگر فقط این نیست که آیا دارایی‌های بیشتری روی بلاک‌چین قرار می‌گیرند یا نه؛ مسئله این است که درآمد ناشی از این فرایند به کدام شرکت‌ها، شبکه‌ها و پروتکل‌ها می‌رسد. انتقال یک دارایی به دفترکل دیجیتال، به‌تنهایی تضمین نمی‌کند که ارزش اقتصادی چشمگیری ایجاد شود. آرتور هیز، هم‌بنیان‌گذار بیت‌مکس و مدیر سرمایه‌گذاری مالستروم، نیز گفته است ثبت دوباره دارایی‌ای که پیش‌تر در یک پایگاه داده دیجیتال وجود داشته، لزوماً چیزی فراتر از بهبود حسابداری ایجاد نمی‌کند.
سهام توکنیزه‌شده می‌تواند منابع درآمدی مختلفی داشته باشد: کارمزد انتشار، درآمد معاملات، تقاضا برای استیبل‌کوین، فعالیت وام‌دهی و استفاده به‌عنوان وثیقه. اما این درآمدها ممکن است میان بازیگران متفاوتی توزیع شوند.
کریستین مگون، مدیرعامل آمپلیف ETF و مدیر صندوق TKNQ، ارائه‌دهندگان زیرساخت را به «عوارضی‌های جاده‌های بلاک‌چینی» تشبیه کرده است. از نگاه او، شبکه توزیع نیز اهمیت زیادی دارد؛ یعنی شرکت‌هایی مانند کوین‌بیس و رابین‌هود، بانک‌ها و پلتفرم‌های مدیریت ثروت که از قبل با مشتریان ارتباط دارند.
جف دورمن، مدیر سرمایه‌گذاری شرکت آرکا، معتقد است خود فرایند توکنیزه‌سازی با افزایش رقابت به فعالیتی استاندارد و کم‌تمایز تبدیل می‌شود. او بخش ماندگارتر اقتصاد این بازار را مرحله پس از قرار گرفتن دارایی روی زنجیره می‌داند؛ زمانی که دارایی معامله می‌شود، وام داده می‌شود یا به‌عنوان وثیقه برای دریافت وام به کار می‌رود. از جمله نام‌هایی که او در این بخش مطرح کرده، سکیوریتایز، هایپرلیکویید، آوه و ایرودروم هستند.
شبکه‌ها و نقش هوش مصنوعی
زک پاندل، مدیر پژوهش دارایی‌های دیجیتال در گری‌اسکیل، مسیر ساده‌تر برای قرار گرفتن در معرض این روند را شبکه‌هایی می‌داند که دارایی‌های دنیای واقعی را میزبانی و تراکنش‌های آن‌ها را پردازش می‌کنند. او اتریوم، بی‌ان‌بی چین و سولانا را رهبران فعلی این حوزه معرفی کرده است. به گفته او، شبکه‌هایی مانند آوالانچ و کانتون نیز رویکرد نهادی‌تری برای دارایی‌های توکنیزه‌شده دارند و ممکن است با انتقال فعالیت بیشتر بانک‌ها و مدیران دارایی به زنجیره، نقش متفاوتی پیدا کنند.
در روایت هیز، کاربرد مهم‌تر توکنیزه‌سازی می‌تواند به عامل‌های هوش مصنوعی مربوط باشد. این نرم‌افزارها، در سناریوی مطرح‌شده، می‌توانند پرتفوی را به‌طور مستمر متعادل کنند، وجه نقد بلااستفاده را به سمت بازده بالاتر منتقل کنند، وام ارزان‌تر پیدا کنند یا وثیقه را با تغییر شرایط بازار جابه‌جا کنند. چنین فرایندی به دارایی‌هایی نیاز دارد که برنامه‌ها بتوانند به‌صورت شبانه‌روزی و بدون دخالت مستقیم انسان به آن‌ها دسترسی داشته باشند.
دارایی‌های برنامه‌پذیر، بازارهای همیشه‌فعال، وام‌دهی مبتنی بر قرارداد هوشمند و تسویه سریع، همان اجزایی هستند که زیرساخت رمزارزی طی سال‌ها توسعه داده است. سیتْرینی نیز دارایی‌های توکنیزه‌شده را قالبی سازگار با ماشین می‌داند که عامل‌های هوش مصنوعی می‌توانند با آن کار کنند. با این حال، مگون تأکید کرده بازار همچنان در مرحله‌ای بسیار ابتدایی قرار دارد و اندازه دارایی‌های توکنیزه‌شده در مقایسه با بازارهای مالی جهانی کوچک است؛ بنابراین برندگان آینده ممکن است با رهبران امروز تفاوت داشته باشند.
تصویر فعلی بازار؛ داده‌های مانیار
بر اساس داده‌های مانیار در ساعت ۲۱:۲۹ روز ۱۷ اکتبر ۲۰۲۶، قیمت آپتوس با نماد APT برابر با ۰٫۷۹۹۷۲۷۹۸۳۹ دلار بود؛ این دارایی در ۲۴ ساعت ۵٫۱۷ درصد و در هفت روز ۷٫۸۵ درصد کاهش داشت. سلستیا با نماد TIA با قیمت ۰٫۶۵۳۱۸۶۱۵۱ دلار معامله می‌شد؛ تغییر روزانه آن منفی ۱٫۴۶ درصد و تغییر هفتگی آن مثبت ۱۲٫۰۴ درصد بود.
قیمت کامپاند با نماد COMP در همین زمان ۲۱٫۳۱۶۰۰۵۲۶۳۱ دلار ثبت شد و این دارایی در ۲۴ ساعت ۳٫۶۶ درصد و در هفت روز ۱۴٫۲۹ درصد افت کرد. کپ با نماد CAP نیز ۰٫۰۷۳۷۳۱۴۳۹۳ دلار قیمت داشت؛ بازده ۲۴ساعته آن مثبت ۱٫۵۱ درصد و تغییر هفت‌روزه‌اش منفی ۱۸٫۹۶ درصد بود. این ارقام، تصویر بازار در زمان اعلام‌شده را نشان می‌دهند و به‌تنهایی نتیجه‌ای درباره برندگان آینده توکنیزه‌سازی ارائه نمی‌کنند.
